Η ζούγκλα του μαυροπίνακα κόστισε τη ζωή σε μια φιλότιμη, καταρτισμένη και ευαίσθητη εκπαιδευτικό, η οποία δεν άντεξε τα ψυχολογικά βασανιστήρια στην οποία την υπέβαλαν διάφοροι άτακτοι και επιθετικότατοι μαθητές. Έπαθε εγκεφαλικό επεισόδιο από τη στενοχώρια της και πέθανε.
Τα περιστατικά σχολικού εκφοβισμού, δηλαδή, αφορούν και τους καθηγητές. Αποτελούν ένα ανησυχητικό σύμπτωμα μιας βαθύτερης κρίσης στο εκπαιδευτικό σύστημα: της απώλειας του μέτρου.
Για δεκαετίες, το ελληνικό σχολείο λειτουργούσε μέσα σε ένα αυστηρά αυταρχικό πλαίσιο. Η φιγούρα του δασκάλου με τη βέργα, οι σωματικές τιμωρίες και η δημόσια επίπληξη αποτελούσαν καθημερινότητα για πολλούς μαθητές. Υπήρχαν ασφαλώς φωτισμένοι παιδαγωγοί, αλλά δεν έλειπαν και εκείνοι που χρησιμοποιούσαν την εξουσία τους για να εκτονώσουν τα προσωπικά τους απωθημένα πάνω σε παιδιά. Το σχολείο βασιζόταν στον φόβο, στην τιμωρία, στον σαδισμό και όχι στον σεβασμό.
Η κοινωνία αντέδρασε και σωστά. Η βία και ο αυταρχισμός δεν μπορούσαν να έχουν θέση στην εκπαίδευση. Όμως, αντί να βρεθεί μια ισορροπία, το εκκρεμές μετακινήθηκε στο άλλο άκρο. Σήμερα, σε πολλές σχολικές αίθουσες οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται ουσιαστικά χωρίς ουσιαστικά θεσμικά εργαλεία για να επιβάλουν την τάξη. Η πειθαρχία αντιμετωπίζεται συχνά ως ύποπτη έννοια, ενώ οι διαδικασίες αντιμετώπισης σοβαρών περιστατικών είναι αργές, περίπλοκες ή ανύπαρκτες. Ο δάσκαλος καλείται να διαχειριστεί μόνος του συμπεριφορές που συχνά ξεπερνούν τα όρια της παιδαγωγικής.
Το αποτέλεσμα είναι μια κατάσταση απορρύθμισης. Οι μαθητές που θέλουν να μάθουν βλέπουν το μάθημα να διακόπτεται, οι εκπαιδευτικοί εξαντλούνται ψυχολογικά και επαγγελματικά, ενώ οι οικογένειες αισθάνονται ότι το σχολείο αδυνατεί να επιτελέσει τον βασικό του ρόλο. Τελικά, ζημιώνεται ολόκληρη η κοινωνία. Παρά ταύτα, η Πολιτεία μοιάζει να ενδιαφέρεται σχεδόν αποκλειστικά για έναν δείκτη: τους βαθμούς. Σαν να είναι η εκπαίδευση ένας μηχανισμός παραγωγής βαθμολογιών.
Όμως, το σχολείο δεν είναι μόνο χώρος μετάδοσης γνώσεων. Είναι χώρος διάπλασης χαρακτήρα. Εκεί ο νέος άνθρωπος μαθαίνει τι σημαίνουν όρια, σεβασμός, ευθύνη και συνεργασία. Χαρακτήρα θα φτιάξουν οι μαθητές όταν όλοι μας θυμηθούμε πως η ισορροπία δεν βρίσκεται ούτε στη βέργα ούτε στην ασυδοσία. Βρίσκεται στο μέτρο: σε ένα σχολείο όπου ο δάσκαλος έχει κύρος χωρίς να είναι αυταρχικός και ο μαθητής έχει δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις.
Δημοσιεύεται στη «δημοκρατία»
0 Σχόλια