«Έφτασε» στον κυπριακό βυθό το τουρκικό γεωτρύπανο - Η Βρετανία σχηματίζει φιλο-τουρκικό μέτωπο εντός της ΕΕ


Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει σοβαρές ενδείξεις πως το τουρκικό γεωτρύπανο Πορθητής έχει ξεκινήσει κανονικά τη γεώτρηση εντός της κυπριακής ΑΟΖ, καθώς τουρκικά πλοία μεταφέρουν τσιμέντο και λάσπη, υλικά που χρησιμοποιούνται για σκοπούς της γεώτρησης.

Η κίνηση αυτή, όπως και η κάθοδος εντός Ιουλίου του δεύτερου γεωτρύπανου, του «Γιαβούζ», στον κόλπο της κατεχόμενης Καρπασίας, δείχνουν πως η Τουρκία δεν μπλοφάρει και θα φτάσει μέχρι το τέλος.

Την ίδια ώρα σύμφωνα με ρεπορτάζ της κυπριακής εφημερίδας ''Φιλελεύθερος'' η Βρετανία προσπαθεί με κάθε τρόπο να διασφαλίσει πως η Τουρκία δεν θα δεχθεί κυρώσεις στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, στις 20-21 Ιουνίου, παρά την εισβολή στην ΑΟΖ κράτους-μέλους της ΕΕ.

Την ίδια θέση υιοθετούν αρκετά κράτη-μέλη της ΕΕ. Ως αποτέλεσμα, η αποστολή της Λευκωσίας καθίσταται ακόμη δυσκολότερη, τόσο στο επίπεδο των ΥΠΕΞ αύριο και μεθαύριο στο Λουξεμβούργο, όσο και στη Σύνοδο Κορυφής, την Πέμπτη και την Παρασκευή, στις Βρυξέλλες. Πόσο μάλλον αν συνυπολογιστεί ότι η λήψη μέτρων κατά της Τουρκίας απαιτεί ομόφωνη απόφαση των 28 κρατών-μελών.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Βουλγαρίας, η οποία βρίσκεται στην ίδια γραμμή με τη Βρετανία και διαμηνύει ότι ναι μεν πρέπει να επιδειχθεί αλληλεγγύη προς την Κύπρο, αλλά δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να προκληθεί ζημιά στις ευρωτουρκικές σχέσεις και στη συνεργασία σε θέματα ενέργειας και μεταφορών.

Παρόμοια θέση διατυπώνει και η Ουγγαρία, η οποία εμφανίζεται ως να αντιλαμβάνεται τις θέσεις της Λευκωσίας, αλλά την ίδια ώρα σημειώνει ότι δεν πρέπει να διαταραχθούν οι σχέσεις και η συνεργασία με την Τουρκία.

Στάση ανοχής προς την ίδια κατεύθυνση τηρεί η ρουμανική προεδρία, ενώ το κοκτέιλ στήριξης της Άγκυρας συμπληρώνουν δύο επιχειρήματα που «παπαγαλίζουν» κάποια κράτη-μέλη:

Συγκεκριμένα κράτη-μέλη θεωρούν ότι δεν είναι δυνατόν να τεθεί θέμα λήψης μέτρων κατά της Τουρκίας από την ΕΕ, στη Σύνοδο Κορυφής στις 20-21 Ιουνίου, υποδεικνύοντας ότι 48 ώρες αργότερα θα λάβουν χώρα οι επαναληπτικές εκλογές για την ανάδειξη δημάρχου στην Κωνσταντινούπολη, τις οποίες ο Ερντογάν εκλαμβάνει εν πολλοίς ως δημοψήφισμα.

Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία που προσχηματικά αναπτύσσεται από τα εν λόγω κράτη της ΕΕ, εάν τεθεί θέμα λήψης μέτρων κατά της Τουρκίας, τότε ο Ερντογάν ενδέχεται να τινάξει τις γέφυρες με την ΕΕ, με ό,τι αυτό συνεπάγεται και για την ευρωτουρκική συμφωνία στο Προσφυγικό.

Παράλληλα, η Τουρκία, έχοντας ισχυρή χείρα βοηθείας από το Λονδίνο, αξιοποιεί την ιδιότητά της ως κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ. Παρεμβαίνει προς κράτη της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας που έχουν και καθεστώς μέλους της ΕΕ και διαμηνύει ότι εάν συναινέσουν σε μέτρα στη Σύνοδο Κορυφής για το ζήτημα της κυπριακής ΑΟΖ, τότε η Άγκυρα «θα ενεργήσει ανάλογα» στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Θέση η οποία κινείται μεταξύ προειδοποίησης και απειλής...

Με βάση τα υφιστάμενα δεδομένα, όλα σχεδόν τα κράτη-μέλη κατανοούν την ανάγκη να υπάρξει «φραστική κλιμάκωση» προς την κατεύθυνση στήριξης της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά καμιά χώρα δεν μιλά για μέτρα.

Η κυπριακή Κυβέρνηση, παρά το δύσβατο πολιτικό περιβάλλον που επικρατεί, αναμένεται να δώσει μάχη τόσο σε επίπεδο ΥΠΕΞ αύριο στο Λουξεμβούργο, όσο και στη Σύνοδο Κορυφής, προκειμένου να εξασφαλίσει ένα πλαίσιο μέτρων κατά της Άγκυρας.

Τόσο για διασύνδεση της προώθησης των πάγιων τουρκικών αιτημάτων στην Ε.Ε. (αναβάθμιση Τελωνειακής Ένωσης, ελευθέρωση θεωρήσεων διαβατηρίων και προώθηση διαπραγματευτικών κεφαλαίων) με το ζήτημα της κυπριακής ΑΟΖ. Όσο και για επιβολή μέτρων κατά εταιρειών ή/και προσώπων που ενέχονται στη διαδικασία γεωτρήσεων.

Αύριο Δευτέρα, το ζήτημα των τουρκικών προκλήσεων θα τεθεί στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, όπου ο Νίκος Χριστοδουλίδης αναμένεται να ζητήσει από την ΕΕ να «επικαιροποιήσει» τη θέση της και να υλοποιήσει τη δέσμευσή της για κατάλληλη απάντηση προς την Τουρκία. Υπό το φως και των δημοσίων τοποθετήσεων Τούρκων αξιωματούχων που δηλώνουν ότι έχουν προχωρήσει στην υλοποίηση του σχεδιασμού για γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ, αλλά και της εξαγγελίας αποστολής στην περιοχή και δεύτερου γεωτρύπανου. Ο Κύπριος ΥΠΕΞ αναμένεται να επιδιώξει όπως το προσχέδιο Συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής, που θα τεθεί προς συζήτηση μεθαύριο Τρίτη, περιλαμβάνει συγκεκριμένη παράγραφο για την ΑΟΖ, καλύπτοντας τις κυπριακές θέσεις.

Την ίδια ώρα, το έτερο προσχέδιο Συμπερασμάτων, αυτό των υπουργών Εξωτερικών, το οποίο αφορά στη διεύρυνση, επισημαίνει ότι η ΕΕ «είναι έτοιμη να απαντήσει κατάλληλα και σε πλήρη αλληλεγγύη προς την Κύπρο», για τις έκνομες ενέργειες της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο. Γίνεται κατανοητό ότι το εν λόγω προσχέδιο των ΥΠΕΞ διατηρεί ανοικτό τον δρόμο για τη Λευκωσία, προκειμένου να διεκδικήσει τη λήψη μέτρων κατά της Τουρκίας, ενόψει της Συνόδου Κορυφής, αποφεύγοντας ωστόσο να πάρει θέση.

Το προσχέδιο των Συμπερασμάτων των ΥΠΕΞ αφορά όλες τις υποψήφιες χώρες διεύρυνσης, περιλαμβανομένης και της Τουρκίας, και δεν προδικάζει το αποτέλεσμα της Συνόδου Κορυφής των ηγετών των «28», αν και δεν παύει να αντανακλά την επικρατούσα τάση.

Το κυπριακό ΥΠΕΞ επιδιώκει τη διασύνδεση των ευρωπαϊκών ντοσιέ της Τουρκίας και με το ζήτημα των παραβιάσεων της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δηλαδή, γίνεται κατανοητό ότι στόχος είναι όπως τα ντοσιέ που αφορούν στην προώθηση των διαπραγματευτικών κεφαλαίων, στην αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης και στην ελευθέρωση των θεωρήσεων διαβατηρίων διασυνδεθούν και με το ζήτημα του τερματισμού των παραβιάσεων στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σημειώνουμε ότι πρόκειται για ντοσιέ που έχουν ήδη μπει στο ψυγείο, για άλλους πολιτικούς λόγους (κατάλυση κράτους δικαίου – ανθρωπίνων δικαιωμάτων), αλλά ενδεχόμενη διασύνδεσή τους και με το ζήτημα της κυπριακής ΑΟΖ έχει τη δική της αξία.

Για συγκεκριμένα μέτρα κατά εταιριών ή/και προσώπων που εμπλέκονται στις γεωτρήσεις, κάτι που προϋποθέτει ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, δηλαδή η Σύνοδος Κορυφής, θα δώσει εντολή στους ΥΠΕΞ της Ε.Ε. να εξετάσουν την επιβολή μέτρων αναλόγως των εξελίξεων. Σε μια τέτοια περίπτωση, η κλιμάκωση των μέτρων δεν θα είναι μια αυτοματοποιημένη διαδικασία, αλλά θα υλοποιείται κλιμακωτά στη βάση των δεδομένων που επικρατούν επί του εδάφους. Σημειώνεται ότι ακόμη και στην περίπτωση Ρωσίας – Ουκρανίας, οι κυρώσεις κατά της Μόσχας επιβλήθηκαν σταδιακά και μετά την πάροδο αρκετών μηνών.

Τροποποιήσεις σε τρία επίπεδα διεκδικεί ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Χριστοδουλίδης επί του προσχεδίου Συμπερασμάτων διεύρυνσης, για τη Τουρκία.

Το κείμενο που παραπέμπεται προς έγκριση μεθαύριο Τρίτη, στο Λουξεμβούργο, έχει τεθεί σε αγκύλες, μετά από αίτημα της Λευκωσίας.

Συγκεκριμένα, ο ΥΠΕΞ διεκδικεί όπως το προσχέδιο ενισχυθεί περαιτέρω στο σημείο που αναφέρεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση «είναι έτοιμη (stands ready) να απαντήσει κατάλληλα και σε πλήρη αλληλεγγύη προς την Κύπρο», καταδικάζοντας τις έκνομες ενέργειες της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης επιδιώκει ακόμη όπως τα Συμπεράσματα επικαιροποιούν όλα τα νέα δεδομένα στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επίσης, η Λευκωσία ζητά όπως το κείμενο επαναφέρει τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι δεν μπορεί να προωθηθεί περαιτέρω εργασία για αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης της Τουρκίας, κάτι που απουσιάζει από το προσχέδιο που έβαλε στο τραπέζι η ρουμανική προεδρία.

Επιπλέον το προσχέδιο Συμπερασμάτων, επαναλαμβάνει ότι «η αναγνώριση όλων των κρατών-μελών είναι απαραίτητη» και ότι «η Τουρκία πρέπει να αποφύγει απειλές και ενέργειες που προκαλούν ζημιά στις καλές γειτονικές σχέσεις».

Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλεί την Άγκυρα να εξομαλύνει τις σχέσεις της με την Κυπριακή Δημοκρατία και «να σέβεται την κυριαρχία των κρατών-μελών επί των χωρικών τους υδάτων και επί του εναερίου τους χώρου, ως επίσης και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα να εξερευνούν και να εκμεταλλεύονται τους φυσικούς τους πόρους, σύμφωνα με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένης της UNCLOS (σ.σ. Σύμβαση του ΟΗΕ για το δίκαιο της θάλασσας)».

Παράλληλα, το προσχέδιο επικαλείται τα Συμπεράσματα, το Διαπραγματευτικό Πλαίσιο και τη Δήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου 2005, καλώντας την Τουρκία να εκπληρώσει τις κυπρογενείς της υποχρεώσεις, για πλήρη και χωρίς διακρίσεις εφαρμογή του Συμπληρωματικού Πρωτοκόλλου (σ.σ. άνοιγμα τουρκικών λιμένων προς την Κυπριακή Δημοκρατία).

Στο Κυπριακό, το προσχέδιο Συμπερασμάτων αναφέρει ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει πλήρως δεσμευμένη σε μια συνολική λύση του κυπριακού προβλήματος». Επαναλαμβάνει ότι «παραμένει κρίσιμο όπως η Τουρκία δεσμευθεί και συμβάλει σε μια τέτοια διευθέτηση, περιλαμβανομένων των εξωτερικών πτυχών της (σ.σ. θέματα ασφάλειας), εντός του πλαισίου του ΟΗΕ, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Σ.Α. και σύμφωνα με τις αρχές επί των οποίων εδράζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση και με το κοινοτικό κεκτημένο».


* Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μη συμπίπτουν με τις απόψεις του/της αρθρογράφου ή τα περιεχόμενα του άρθρου.

Δημοσίευση σχολίου

0 Σχόλια