 |
Γράφει ο Γιώργος Καπόπουλος
|
Πριν αρχίσει να κορυφώνεται η προεκλογική εκστρατεία για την κάλπη της πρώτης πέμπτης του Νοεμβρίου θα πρέπει να έχουν κλειδώσει η σταθεροποίηση της συμμαχίας με τη Ρωσία στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, η πλήρης διμερής εξομάλυνση των σχέσεων με το Ιράν και η ολοκλήρωση της Διατλαντικής Εταιρικής Σχέσης Εμπορίου και Επενδύσεων (Transatlantic trade and Investment Partnership, πιο γνωστή ως Συμφωνία ΤΤΙΡ).
Με άλλα λόγια, ο Ομπάμα καλείται να επισπεύσει την ολοκλήρωση μιας στροφής που άρχισε την άνοιξη του 2013 με τις μυστικές διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν και συνεχίστηκε με την αποφασιστική διπλωματική παρέμβαση της Μόσχας στη Συρία τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς. Η πορεία αυτή, που οδήγησε τις ΗΠΑ σε πλήρη ανατροπή συμμαχιών στην περιοχή, είναι αξιοσημείωτο ότι δεν επηρεάστηκε από την ανάφλεξη στην Ουκρανία που προκάλεσε η απόφαση της Ουάσιγκτον να τορπιλίσει τον συμβιβασμό που είχε πετύχει στα τέλη του Φεβρουαρίου του 2014 η ευρωπαϊκή τρόικα (ΥΠΕΞ Γερμανίας, Γαλλίας και Πολωνίας) στο Κίεβο με τον τότε πρόεδρο της χώρας Γιανουκόβιτς, με στόχο μια ομαλή μετάβαση προς την κατεύθυνση του εκδημοκρατισμού.
Στη Μέση Ανατολή κατέρρευσε ο μύθος της μόνης υπερδύναμης που ως νικήτρια του Ψυχρού Πολέμου μπορεί να επιβάλει σε πρώτη φάση σε περιφερειακό και σε δεύτερη σε παγκόσμιο επίπεδο Pax Americana οικοδομώντας ένα συμπαγές δυτικό μπλοκ απέναντι στην Κίνα, στη Ρωσία και αν χρειασθεί απέναντι και στις άλλες χώρες της Ομάδας BRICS.
Σε ένα παγκοσμιοποιημένο διεθνές περιβάλλον με κύριο χαρακτηριστικό την οικονομική αλληλεξάρτηση, η διπολική στρατοπεδική θεώρηση των παγκόσμιων ισορροπιών όπως αυτή διαμορφώθηκε μετά το 1947 με το Σχέδιο Μάρσαλ και το Δόγμα Τρούμαν και επιχειρήθηκε να παραταθεί και μετά τις κοσμογονικές αλλαγές του 1989-91, προβάλλει ως παρωχημένη.
Ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά: Ανοικτές εκκρεμότητες με τη Ρωσία και το Ιράν όταν θα κορυφώνεται η προεκλογική εκστρατεία είναι μια υποθήκη αστάθειας για τη νέα παγκόσμια στρατηγική των ΗΠΑ καθώς η συναίνεση στις μεγάλες ανατροπές στην εξωτερική πολιτική δεν είναι πάντα ο κανόνας: το 1971-72 οι Νίξον - Κίσινγκερ ολοκλήρωσαν την προσέγγιση με την Κίνα του Μάο Τσε-Τουνγκ πιο εύκολα από τη διακομματική στήριξη που πέτυχαν οι Τρούμαν-Μάρσαλ μετά το 1947 για τη μόνιμη εμπλοκή των ΗΠΑ στις ισορροπίες της Ευρώπης.
Το 1920 όμως η Γερουσία απέρριψε τη Συνθήκη των Βερσαλλιών που έφερε τη σφραγίδα του τότε προέδρου των ΗΠΑ Ουίλσον, με αποτέλεσμα οι ΗΠΑ να παραμείνουν εκτός της Κοινωνίας των Εθνών και να επιστρέψουν στον απομονωτισμό.
Οι χαμηλοί τόνοι που κρατούν στην Ουάσιγκτον δεν μπορούν να αποκρύψουν ότι επί της ουσίας ο Ομπάμα στη δεύτερη θητεία του αναγνώρισε τη χρεοκοπία της προσπάθειας των προκατόχων του, Μπους και Κλίντον, να εγκαθιδρύσουν μια μονομερή Pax Americana σε έναν πολυπολικό και πολυκεντρικό και για πολλούς ακόμη και απολικό κόσμο, τον οποίο πολλοί Αμερικανοί αναλυτές αποκαλούν ήδη μετααμερικανικό.
Αργά αλλά σταθερά σβήνουν οι προσεγγίσεις που μας κληροδότησε ο Ψυχρός Πόλεμος (στατική διπολική αντιπαράθεση με τελική κατάληξη θρίαμβο και παντοδυναμία των ΗΠΑ) για να προβάλει ξανά στο προσκήνιο η συνεργασία των μεγάλων δυνάμεων ως μοναδική εγγύηση σταθερότητας.
* Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μη συμπίπτουν με τις απόψεις του/της αρθρογράφου ή τα περιεχόμενα του άρθρου.
0 Σχόλια