Διάσωση και διάλυση

Αγγελική Σπανού

Είναι ταυτόχρονα αντίθεση και αντίφαση: Την ώρα που ο κίνδυνος ελληνικής εξόδου από την Ευρωζώνη απομακρύνεται από τον ορίζοντα, με πολιτική απόφαση του Βερολίνου και χάρη στην αλλαγή στρατηγικής της ΕΚΤ, στο εσωτερικό η ατμόσφαιρα γίνεται όλο και πιο αποπνικτική. Πολιτική αστάθεια, λόγω της δυσκολίας συνεννόησης των κυβερνητικών εταίρων, οικονομική άπνοια, πορεία διάλυσης στο χώρο της υγείας



και της παιδείας, αντιδράσεις δικαστικών, αστυνομικών και εργαζομένων στα μέσα μαζικής μεταφοράς δημιουργούν ένα σκηνικό απόλυτης ασυνταξίας και διάλυσης. Η κατάσταση γίνεται τρομακτική αν συνεκτιμήσει κανείς ότι το μόνο κόμμα που, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, ανεβαίνει μετεκλογικά είναι η Χρυσή Αυγή, που ιδεολογικοποιεί το μίσος προς τους άλλους και δραστηριοποιείται με τάγματα εφόδου.
Ευρω-ανάσα
Ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς είχε την Παρασκευή συνάντηση με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χ.Β. Ρόμπεϊ, ο οποίος δεν συναντήθηκε με τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, παρά το αίτημα του Αλέξη Τσίπρα. Είχε προηγηθεί ανάλογη άρνηση από τον πρόεδρο του Eurogroup Ζ.Κ. Γιούνκερ, και αυτό ενισχύει τις εκτιμήσεις κατά τις οποίες οι εταίροι έχουν αποφασίσει να παραβιάσουν τους κανόνες θεσμικής ορθότητας και την κοινοτική εθιμοτυπία, προκειμένου να στείλουν το άκρως επιθετικό μήνυμα «ή αυτή η κυβέρνηση ή τίποτα».
Την προσεχή Τρίτη ο πρωθυπουργός θα μεταβεί στη Φρανκφούρτη, όπου θα συναντηθεί με τον επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι και θα διερευνήσει τις δυνατότητες ελληνικής εφαρμογής των αποφάσεων. Η ΕΚΤ, παρόλο που συμφώνησε σε διευκολύνσεις για τις τράπεζες της Eυρωζώνης, δεν ήρε τον αποκλεισμό των ελληνικών ομολόγων ως εγγύηση για τη χορήγηση ρευστότητας. Επίσης, δεν είναι σαφές αν οι όροι που τέθηκαν (εφαρμογή μνημονίου και δυνατότητα εξόδου στις αγορές βραχυπρόθεσμα) μπορούν να ερμηνευτούν διασταλτικά, ώστε να χωρέσει (πέρα από την Ισπανία, την Ιρλανδία και πιθανώς, αργότερα, την Πορτογαλία) και η Ελλάδα. Άλλωστε στο παρασκήνιο συζητείται η δυνατότητα συμμετοχής της ΕΚΤ στην αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους με κούρεμα των ελληνικών ομολόγων που έχει στην κατοχή της (ύψους ίσως και 50 δισ. ευρώ).
Τα σήματα που φτάνουν στο Μέγαρο Μαξίμου από τις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δείχνουν ότι όλα μπορούν να συζητηθούν εφόσον εγκριθούν από τη Βουλή στις αρχές Οκτωβρίου τα νέα μέτρα λιτότητας, τα οποία θα πλήξουν ιδιαίτερα δημόσιους υπαλλήλους και συνταξιούχους.
Τρεις και μπερδεμένοι
Την Κυριακή το απόγευμα ο Αντώνης Σαμαράς, ο Ευάγγελος Βενιζέλος και ο Φώτης Κουβέλης θα έχουν μια δύσκολη συνάντηση στον απόηχο των αντιδράσεων του ΠΑΣΟΚ, που καταγγέλλει τη λειτουργία της κυβέρνησης ως μονοκομματικής. Ο πρωθυπουργός αναμένεται να ζητήσει την ενεργή στήριξη των κυβερνητικών εταίρων στο πακέτο των 11,5 δισ. ευρώ και τη δέσμευσή τους ότι θα κάνουν τα πάντα για να εξασφαλίσουν τη συνοχή στις κοινοβουλευτικές ομάδες των κομμάτων τους. Θα έχει προηγηθεί συνάντηση του υπουργού Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα με τους επικεφαλής του κλιμακίου της τρόικας, οι οποίοι βρίσκονται στην Αθήνα και τη Δευτέρα θα γίνουν δεκτοί από τον πρωθυπουργό στο Μέγαρο Μαξίμου.
Υπάρχουν ακόμη εκκρεμότητες σε σχέση με την οριστικοποίηση του «πακέτου», αφενός γιατί οι πρόεδροι του ΠΑΣΟΚ και της ΔΗΜΑΡ ενίστανται σε οριζόντιες περικοπές μισθών και συντάξεων, αφετέρου γιατί οι ελεγκτές έχουν σοβαρές επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα της νέου τύπου εφεδρείας και άλλα ισοδύναμα μέτρα που προτείνει η ελληνική πλευρά.
Στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας αποσοβήθηκε όπως όπως σοβαρή ενδοκυβερνητική κρίση που ξέσπασε όταν ο κ. Βενιζέλος εξανέστη επειδή δεν ενημερώθηκε για τις συνομιλίες Στουρνάρα-Σόιμπλε στο Βερολίνο και επειδή δεν έγινε σύσκεψη αρχηγών. Η Ιπποκράτους διακίνησε την έντονη δυσφορία του και την αποφασιστικότητά του να σταθεί απέναντι στον πρωθυπουργό, τον οποίο εγκαλεί για παραβίαση των κανόνων της τρικομματικής συνεργασίας.
Στρατηγική αμφιθυμία
Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει σύγχυση στρατηγικής στο χώρο του κ. Βενιζέλου, καθώς συγκρούονται δύο σχολές σκέψης. Κατά την πρώτη προσέγγιση, το ΠΑΣΟΚ πρέπει να επιδιώξει αλλαγή στη σύνθεση και στον τρόπο λειτουργίας της κυβέρνησης μετά την ψήφιση των μέτρων. Να συμμετάσχουν, δηλαδή, κορυφαία πολιτικά στελέχη του κόμματος και, ενδεχομένως, να αποκτήσει και ο ίδιος ο αρχηγός σοβαρότερο, θεσμικά, ρόλο, ώστε να μη μείνει άλλο ελεύθερο το γήπεδο στον κ. Σαμαρά. Κατά την άλλη προσέγγιση, επειδή το πολιτικό κόστος των μέτρων θα είναι βαρύ, το ΠΑΣΟΚ πρέπει να παραμείνει έξω από τη φωτιά και να επιμείνει στην τακτική της συμπολιτευόμενης αντιπολίτευσης. Η σύγχυση επιτείνεται από το γεγονός πως το ΠΑΣΟΚ πέφτει διαρκώς στις δημοσκοπήσεις, ό,τι κι αν κάνει, ενώ ο Ανδρέας Λοβέρδος εμφανίζεται έτοιμος να ακολουθήσει δική του πορεία, ανοίγοντας ένα ακόμη τραύμα στο άρρωστο σώμα του Κινήματος.
Από την πλευρά του, ο κ. Κουβέλης προτάσσει τη σταθερότητα της κυβέρνησης έναντι όποιας άλλης προτεραιότητας, αλλά δέχεται ισχυρές πιέσεις στο εσωτερικό του κόμματός του να μη δίνει άλλοθι σε αντιλαϊκές πολιτικές που απάδουν προς τη συμφωνία προγραμματικής σύγκλισης.
Αυτή τη στιγμή κάθε πρόβλεψη είναι επισφαλής σε σχέση με το πόσες διαρροές θα υπάρξουν όταν αρχές Οκτωβρίου το κοινοβούλιο θα κληθεί να εγκρίνει τον προϋπολογισμό του 2013, στον οποίο θα περιλαμβάνονται κάποια από τα νέα μέτρα, και τα νομοσχέδια στα οποία θα ενταχθούν τα υπόλοιπα, χωρίς να είναι σαφές αν τελικά θα ζητηθεί ψήφος σε ένα άρθρο, ώστε να γίνει ακόμα πιο δύσκολη η ανυπακοή.
Αέρας Αργεντινής
Η φράση του Αλέξη Τσίπρα «μακάρι να είχαμε γίνει Αργεντινή» την Παρασκευή στο Κοινοβούλιο, στη διάρκεια αντιπαράθεσής του με τον ΥΠΟΙΚΟ Γ. Στουρνάρα, ενίσχυσε την εντύπωση ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα επιχειρήσει να καβαλήσει το κύμα της λαϊκής οργής για το νέο κύμα λιτότητας, χωρίς ταμπού. Είχαν προηγηθεί, άλλωστε, τα στιγμιότυπα του ίδιου στο πλευρό των διαμαρτυρόμενων αστυνομικών, αλλά και του Μανώλη Γλέζου, που πριν από ένα χρόνο «ψεκάστηκε» έξω από τη Βουλή.
Το σύντομο πέρασμα που θα κάνει το Σάββατο ο πρωθυπουργός από τη Θεσσαλονίκη για τη ΔΕΘ αναβάλλει για λίγο τη μετωπική σύγκρουση κυβέρνησης και συνδικάτων, όμως την επόμενη εβδομάδα οι απεργιακές κινητοποιήσεις θα απλωθούν σε σχολεία, πανεπιστήμια, νοσοκομεία και μέσα μαζικής μεταφοράς, θα φτάσουν δηλαδή παντού.
Η καθημερινότητα των πολιτών θα γίνει ασφυκτική και η εικόνα κατάλυσης του κράτους θα είναι εφιαλτική. Πολύ περισσότερο όταν αυτόκλητοι αντικαταστάτες των Αρχών, τα μέλη της Χρυσής Αυγής, έχουν μαζί τους τη δημοσκοπική ορμή και την απάθεια της πολιτείας, που, όσο βλέπει το τέρας να μεγαλώνει, τόσο αποβλακώνεται και αδρανεί.