To ντοκιμαντέρ για την καταστροφή της Σμύρνης που γύρισε η Μαρία Ηλιού, είναι μακράν η καλύτερη ταινία όλων
Το πρώτο μέρος του ντοκυμαντέρ για την καταστροφή της Σμύρνης που γύρισε η Μαρία Ηλιού, είναι μακράν η καλύτερη ταινία όλων που προβάλλονται από σήμερα στις αίθουσες. Μαζί τους μια ταινία από το παρελθόν σημαντική και άκρως επίκαιρη, η «Νύχτα του Σαν Λορέντζο» των αδελφών Ταβιάνι. Φυσικά το «Από τη Ρώμη με αγάπη»
του Γούντι Αλεν συνεχίζει την εξαιρετική πορεία του στις αίθουσες όπου έγινε το αδιαχώρητο.
«Κάποτε υπήρχε μια πολύ όμορφη πόλη, η Σμύρνη. Και μετά καταστράφηκε…».
Από το πρώτο κιόλας πλάνο του Αιγαίου, ενώ πέφτουν οι τίτλοι, από τα πρώτα κιόλας λόγια, ξέρεις πολύ καλά ότι το ντοκυμαντέρ της Μαρίας Ηλιού «Σμύρνη - Η καταστροφή μιας κοσμοπολίτης πόλης 1900 -1922» θα «καθήσει» μέσα σου. Βεβαίως, ίσως να μην μπορούσε να γίνει και διαφορετικά. Η ιστορία της Σμύρνης, αυτής της μαγικής πόλης στα παράλια της Τουρκίας, σε αντιδιαστολή με την εφιαλτική, απόλυτη καταστροφή της μέσα από πλάνα που δεν έχουν παρουσιαστεί στο παρελθόν, τι, αν όχι ποικιλία συναισθημάτων, θα μπορούσε να προκαλέσει; Περιέργεια, πόνο, τρόμο, θλίψη, ακόμη και αγωνία παρ' ότι γνωρίζουμε εκ των προτέρων το αποτέλεσμα.
Κι όμως, κάποτε, πριν από το 1922, όταν (παρά τις αντιρρήσεις ορισμένων) οι Τούρκοι την έκαψαν ολοσχερώς, «ήταν μια διασκέδαση να ζεις στη Σμύρνη, αρκεί να είχες διάθεση για δουλειά» όπως ακούμε να λέει η ιστορικός Βικτόρια Σολωμονίδου. Η Σμύρνη ήταν το σημείο συνάντησης Ανατολής - Δύσης, ο ορισμός της κοσμοπολίτικης πόλης, ένα από τα διαμάντια του Αιγαίου πελάγους μαζί με τη Θεσσαλονίκη και την Κωνσταντινούπολη. Πανσπερμία εθνικοτήτων και γλωσσών, Ελληνες, Αρμένιοι, εβραίοι, Αμερικανοί, Τούρκοι, τζαζ, οπερέτες, κλασική μουσική, άνθηση του εμπορίου. Υπό την Οθωμανική Αυτοκρατορία, η ελληνική συνοικία της Σμύρνης ήταν η πλουσιότερη όλων και οι Ελληνες ήθελαν να δείχνουν τα πλούτη τους.
Αλλά ως Ελληνες ήταν επίσης αδύναμοι στο να προβλέψουν την επερχόμενη καταστροφή που άρχισε να φαίνεται όταν το όραμα του Ελευθερίου Βενιζέλου να ενώσει όλους τους Ελληνες της Διασποράς παρέμεινε όραμα. «Από το 1912 μέχρι το 1922 η Σμύρνη ζούσε με δανεικό χρόνο» ακούμε να λέει ο ιστορικός του Πανεπιστημίου του Χάβερφορντ Αλέξανδρος Κιτροέφ. Σε συνδυασμό με την εθνικιστική έξαρση των Νεότουρκων η αντίστροφη μέτρηση είχε αρχίσει…
Εμπλέκοντας τις προσωπικές μαρτυρίες ανθρώπων που είδαν με τα μάτια τους την καταστροφή ή την «κληρονόμησαν» από συγγενικά πρόσωπά τους, με την αφήγηση ιστορικών αλλά και του ειδικού στο ζήτημα της Σμύρνης βρετανού μυθιστοριογράφου Τζάιλς Μίλτον («Χαμένος παράδεισος»), η Μ. Ηλιού έφτιαξε μια αξιοζήλευτη ταινία στην οποία σημαίνοντα ρόλο παίζει η σπανιότατη ταινία του Ρόμπερτ Νταβιντιάν ο οποίος κινηματογράφησε την καταστροφή (η κόπια βρέθηκε στο Λος Αντζελες και συντηρήθηκε στην Ουάσιγκτον).
Η ταινία καταφέρνει να δείξει με πολύ γλαφυρό τρόπο την καταστροφή έτσι όπως πάντα τη φανταζόμασταν αλλά ενδεχομένως κάποιοι ποτέ να μη νιώσαμε. Σε στοιχειώνει, όπως και η πρόταση του αμερικανού διπλωμάτη Τζορτζ Χόρτον που έζησε την καταστροφή της πόλης το 1922: «Η εικόνα που έχω από τη Σμύρνη είναι ότι ντρέπομαι που ανήκω στο ανθρώπινο είδος…». (στο Μουσείο Μπενάκη προβάλλεται και η δεύτερη ταινία για την Σμύρνη της Ηλιού, «Διωγμός και ανταλλαγή πληθυσμών: Τουρκία - Ελλάδα: 1922- 1023»).
Βαθμολογία: 3
Αίθουσες: ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΕΛΛΑΔΟΣ - ΕΛΛΗ - ΚΗΦΙΣΙΑ - ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ ΠΕΙΡΑΙΩΣ
Το Παρίσι της αστυνομίας
Στον αντίποδα των «CSI» και της πληθώρας των αμερικανικών τηλεοπτικών σειρών που εξετάζουν την ομαδική δράση εξειδικευμένων μονάδων της αστυνομίας βρίσκεται το γαλλικό «Polisse» (2011) της Μαϊονέν Λε Μπεσκό.
Σκληρό, «αμακιγιάριστο», ρεαλιστικό, με σχεδόν ντοκυμαντερίστικο ύφος, το φιλμ τρυπώνει μέσα στην καθημερινότητα των αστυνομικών που συνθέτουν τη μονάδα προστασίας ανηλίκων στο σύγχρονο Παρίσι. Ανακρίσεις με γονείς που ενδέχεται να βιαιοπραγούν στα παιδιά τους, συλλήψεις υπόπτων για παιδεραστία, ανήλικοι εγκληματίες και αστυνομικοί που αγωνίζονται να προσφέρουν το καλό όχι πάντα με επιτυχία, πλάθουν έναν άγριο κόσμο όπου πολύ συχνά η ρήση «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα» φαίνεται να είναι η μόνη πραγματική λύση στο πρόβλημα.
Η κατ' αρχάς ηθοποιός Μαϊονέν Λε Μπεσκό έχει ανήσυχη ματιά και κινηματογραφεί με όρεξη πολλές ιστορίες που βρίσκονται διαρκώς σε ένταση. Ωστόσο, η ταινία είναι τόσο πολύ φορτωμένη με πρόσωπα και μικροϊστορίες που σε κάποια στιγμή ένιωσα να μπουκώνω. Η ίδια η σκηνοθέτρια υποδύεται μια φωτογράφο δίπλα στους Καρίν Βιάρντ, Νικολά Ντιβοσέλ, Μαρίνα Φουά κ.ά.
Βαθμολογία: 2
Αίθουσες: ΨΥΡΡΗ
Κωμωδία για… κλάματα
Απογοήτευση, παρά την παρουσία του Μπεν Στίλερ και του Βινς Βον - εξαιρετικοί κωμικοί και οι δύο - είναι η κωμωδία «Γείτονες σε περιπολία» («Τhe watch», ΗΠΑ, 2012) του Ακίβα Σάφερ.
Με το βλέμμα στραμμένο στο παρελθόν και σε ταινίες ξεπερασμένου χιούμορ τύπου «Gostbusters» (που ήταν, είναι και πάντα θα είναι μέτρια) η ταινία μετά δυσκολίας προκαλεί έστω μειδίαμα ενώ περιγράφει τη δράση μιας τετραμελούς παρέας ανδρών (Στίλερ, Βον, Τζόνα Χιλ, Ρίτσαρντ Αγιοάντ) που αποφασίζουν να παραστήσουν τους «υπερασπιστές» της περιοχής όπου ζουν.
Η εγκληματικότητα έχει ξεπεράσει κάθε όριο αλλά βέβαια υπάρχει και ο παράγοντας των εξωγήινων! (μανία κι αυτή των Αμερικανών με τους εξωγήινους ε;). Καταλήγουμε σε ένα κιτς σύνολο που δεν κατάφερε να κοροϊδέψει ούτε καν το συνηθισμένο σ' αυτές τις κουταμάρες αμερικανικό κοινό το οποίο έστρεψε την πλάτη του προς την ταινία. Διόλου παράξενο λοιπόν που οι «Γείτονες σε περιπολία» κατέληξαν σε μια από τις πιο χαρακτηριστικές αποτυχίες του εφετινού καλοκαιριού στο αμερικανικό box office.
Βαθμολογία: 1
Αίθουσες: ODEON KOSMOPOLIS ΜΑΡΟΥΣΙ - ODEON STAR CITY - STER ΙΛΙΟΝ - VILLAGE (MALL - ΠΑΓΚΡΑΤΙ - ΦΑΛΗΡΟ - ΡΕΝΤΗ - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ) ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ODEON ΠΛΑΤΕΙΑ - STER ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ - VILLAGE COSMOS
Καρτούν… τρόμου
Αν η «Εκτη Αίσθηση», το «Ξέρω τι έκανες πέρσι το καλοκαίρι», καμιά δεκαριά ταινίες με ζόμπι και νεκραναστημένους και άλλα τέτοια θα μπορούσαν ποτέ να συμπυκνωθούν σε μια «κωμική» ταινία κινουμένων σχεδίων, τότε το αποτέλεσμα δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικό από το «Paranorman, μια μεταφυσική ιστορία» (ΗΠΑ, 2012) των Κρις Μπάτλερ και Σαμ Φελ.
Εδώ, ένας 11χρονος ονόματι Νόρμαν που πιστεύει ότι βλέπει παντού φαντάσματα, έρχεται αντιμέτωπος με τους χειρότερους δαίμονές του προκειμένου να σώσει την πόλη του από μια κακιά μάγισσα. Η ταινία έχει έξυπνες ατάκες και νόστιμες αναφορές σε άλλες ταινίες, μια δημιουργία του Studio Laina που είχαν δώσει το «Coraline».
Ωστόσο, όποιο μέγεθος και αν έχει πια η εξοικείωση των μικρών σε ηλικία θεατών απέναντι στη βία, το φιλμ παραμένει τρομερά τρομακτικό για τα παιδάκια στα οποία (κυρίως) απευθύνεται. Χέρια πετιούνται έξω από τους τάφους, τέρατα καβαλούν αμάξια εν κινήσει, ντουλάπες κρύβουν δυσάρεστες εκπλήξεις, χέρια με τεράστια μεταλλικά νύχια τύπου Φρέντι Κρούγκερ, ε, κάποια στιγμή το μέτρο ξεπερνιέται…
Η ταινία προβάλλεται τρισδιάστατη και δισδιάστατη μορφή ,μεταγλωτισμένη και στην πρωτότυπη γλώσσα που γυρίστηκε.
Βαθμολογία: 2
Αίθουσες: ODEON KOSMOPOLIS ΜΑΡΟΥΣΙ - ODEON STARCITY - STER CINEMAS ΙΛΙΟΝ - VILLAGE ATHENS METRO MALL - VILLAGE MALL - VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ - VILLAGE ΡΕΝΤΗ - VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ - ΑΕΛΛΩ - ΑΘΗΝΑΙΟΝ CINEPOLIS ΓΛΥΦΑΔΑ - ΑΘΗΝΑΙΟΝ - ΝΑΝΑ - ΚΗΦΙΣΙΑ - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ - ΒΑΡΚΙΖΑ - ΝΑΝΑ - ΑΙΓΛΗ ΧΑΛΑΝΔΡΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ODEON ΠΛΑΤΕΙΑ - ODEON STARCITY - VILLAGE
«Κατίνες» εν δράσει
Δεν ξέρω πόσο μπορεί να διαρκέσει αυτή η πρόσφατη μόδα των κωμωδιών σε γαμήλιο περιβάλλον αλλά εμένα έχει αρχίσει να μου βγαίνει πια από τη μύτη, κάτι που συμβαίνει και με τα τούρκικα «σαπούνια».
Εντάξει, είδαμε το «Hangover» και γελάσαμε πολύ. Αντε και το «Bridesmaids» με εκείνα τα υστερικά θηλυκά που βρίσκονταν σε πρώτο πλάνο. Αλλά τώρα έχουμε και τις «Εργένισσες» (Bachelorette, ΗΠΑ, 2012) της Λέσλι Χέντλαντ, όπου τρεις φίλες (Κίρστεν Ντανστ, Λίζι Κάπλαν, Ισλα Φίσερ) κάνουν λίμπα το παραδοσιακό εργένικο πάρτι που διοργανώνει μια τέταρτη φίλη που - τι άλλο; - παντρεύεται (η αυστραλέζα κωμικός Ρέμπελ Γουίλσον, που έχει τυποποιηθεί σε ρόλους υπέρβαρων χαζογυναικών).
Η αντίστροφη μέτρηση αρχίζει και μαζί της οι κατινίστικες σκηνές μπαχαλοχαβαλέ οι οποίες αναδεικνύουν την αμερικανική ηλιθιότητα και από κάποια στιγμή και μετά γίνονται απλώς αφόρητες. Κι ύστερα είναι και το άλλο. Με όλες αυτές τις γαμήλιες ταινίες έχω φτάσει στο σημείο να αναρωτιέμαι αν τελικά στην Αμερική είναι τόσο δύσκολο να γίνει ένας γάμος χωρίς επεισόδια. Φοβάμαι πως όχι!!!
Βαθμολογία: 1
Αίθουσες: ΦΙΛΟΘΕΗ - ΑΘΗΝΑΙΑ - ΜΠΟΜΠΟΝΙΕΡΑ - ΑΚΤΗ - ΕΛΛΗΝΙΣ
ΕΠΑΝΕΚΔΟΣΗ
Αντίσταση ή θάνατος
Βλέποντας ξανά ταινίες όπως η «Νύχτα του Σαν Λορέντζο» («La notte di San Lorenzo», Ιταλία, 1983) των Πάολο και Βιτόριο Ταβιάνι, το μόνον που νιώθεις πέραν της χαράς της απόλαυσης ενός κινηματογράφου παραμυθένια λιτού, πολιτικά σκεπτόμενου και με στόχο, είναι τελικά μια απέραντη στενοχώρια.
Πού πήγαν όλοι αυτοί οι αγώνες κατά του φασισμού; Πού πήγαν όλοι αυτοί που κάποτε σήκωναν κεφάλι μπροστά στην αλητεία του ολοκληρωτισμού; Οσοι έζησαν δηλαδή, γιατί αίμα χύθηκε πολύ. Πώς είναι δυνατόν μετά από όλα αυτά τα πτώματα, μετά από όλη αυτή την ανομολόγητη σφαγή, τον τρόμο, να μιλάμε ακόμα για ακροδεξιά φαινόμενα, για φασίστες, για νεοναζιστές, για «λυτρωτές φυλής»; Οι θηριωδίες των ναζιστών και των φασιστών στο Σαν Λορέντζο, ένα μικρό χωριό της Τοσκάνης όπου μια χούφτα αγρότες έδωσαν μάχη με τσουγκράνες για την ελευθερία τους, υπήρξε ένα αληθινό περιστατικό που οι Ταβιάνι μετέπλασαν με φινέτσα σε έναν ελκυστικό «ιστορικό μύθο» και μάλιστα σε μια εποχή (αρχές της δεκαετίας του 1980) που η Ιταλία ζούσε μια από τις πιο σκοτεινές στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της. Ηταν η δική τους χειρονομία αντίστασης, μια ταινία από το παρελθόν που μιλούσε για το παρόν. Αλλά όπως φαίνεται σήμερα, μιλούσε και για το μέλλον.
Βαθμολογία: 4
Αίθουσες: ΑΣΤΥ
>>Προβάλλεται επίσης σε τρισδιάτατη και δισδιάστατη μορφή η μουσικοχορευτική ταινία «Step up 4 Revolution» του Σκοτ Σπέερ με τους Κάθριν ΜακΚόρμικ και Ράιαν Γκούζμαν.
Βαθμολογία: -
Αίθουσες: ΑΕΛΛΩ - ΝΑΝΑ - ODEON KOSMOPOLIS ΜΑΡΟΥΣΙ - ODEON STAR CITY - STER ΙΛΙΟΝ - VILLAGE MALL - VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ - VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ - VILLAGE ΡΕΝΤΗ - VILLAGE METRO MALL ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ODEON ΠΛΑΤΕΙΑ - STER ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ - VILLAGE COSMOS
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ: 5: εξαιρετική, 2: πολύ καλή, 3: καλή, 2: ενδιαφέρουσα, 1: μέτρια, 0: απαράδεκτη, _ : χωρίς άποψη
1 Σχόλια