Γράφει η Κατερίνα Παναγοπούλου
Τίτλοι εφημερίδων, αδιέξοδες κι ανέξοδες αναλύσεις, διασταυρούμενα πυρά, στατιστικά στοιχεία και αριθμοί. Η μείωση της ανεργίας, κυρίως των νέων, αναδεικνύεται πλέον στο μείζον πρόβλημα που καλείται να αντιμετωπίσει η χώρα μας, αν θέλει να διατηρεί κάποια ελπίδα για το μέλλον της. Γιατί όταν το πι ο παραγωγικό κομμάτι της κοινωνίας είναι εκτός παιχνιδιού, το πρόβλημα που προκύπτει είναι διπλό: πολιτικό και
κοινωνικό. Η πολιτική παράμετρος έχει να κάνει με τις ακραίες κομματικές επιλογές που κάνουν οι νέοι νιώθοντας περιθωριοποιημένοι –κάτι που καταγράφηκε άλλωστε και στις τελευταίες εκλογές–, ενώ η κοινωνική φαίνεται ακόμα πιο ανησυχητική. Η Ελλάδα φτωχαίνει όχι µόνο λόγω των δηµοσιονοµικών ελλειµµάτων αλλά και επειδή χάνει τους πιο ικανούς. Πλέον, οι νέοι με τα περισσότερα προσόντα, πτυχία και διδακτορικά νιώθουν να μην έχουν μέλλον στη χώρα της καλπάζουσας ανεργίας, της αναξιοκρατίας και του ρουσφετιού, και επιλέγουν τη μετανάστευση. Έτσι, χάνεται η ευκαιρία για τη χώρα να παραγάγει προηγμένα προϊόντα και υπηρεσίες έντασης γνώσης ή τεχνολογίας.
Πέντε πέτρινα χρόνια
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η ανεργία στις νεαρότερες ηλικίες αυξάνει με ρυθμούς αλματώδεις. Συγκεκριμένα, τον Ιούλιο του 2012 στις ηλικίες 15-24 ανήλθε στο 54,2%, όταν τον ίδιο μήνα ένα χρόνο πριν ήταν στο 42,6%. Αύξηση δηλαδή 11,6 μονάδων σε έναν μόλις χρόνο! Αντίστοιχα στην ηλικιακή ομάδα 25-34, όπου το φαινόμενο είναι ακόμα πιο ανησυχητικό (ηλικίες που έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο σπουδών τους), η ανεργία τον φετινό Ιούλιο ανήλθε στο 31,4%, όταν τον περσινό ήταν 7 μονάδες κάτω, στο 24,4%. Ενδεικτική της έντασης του προβλήματος είναι η εντυπωσιακή αύξησή της τα πέντε τελευταία χρόνια. Το 2007 στην ηλικιακή ομάδα 25-34 η ανεργία έφτανε μόλις το 11,8%, το 2008 το 10,4%, το 2009 το 12,8% και το 2010 το 16,2%. Αντίστοιχα στην ηλικιακή ομάδα 15-24 το 2007 η ανεργία έφτανε το 21,7%, δηλαδή 32μιση μονάδες πιο κάτω!
Στις διάφορες έρευνες που έχουν γίνει, ως κύρια αιτία για το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις δεν προσλαμβάνουν νέους εμφανίζεται η ανυπαρξία εργασιακής εµπειρίας, ενώ τα προγράµµατα πρακτικής άσκησης ή απόκτησης εργασιακής εµπειρίας δεν φαίνεται να εφοδιάζουν τους νέους µε τα προσόντα που οι επιχειρήσεις απαιτούν. Την ίδια ώρα ο νόμος που δίνει τη δυνατότητα σε έναν εργοδότη να προσλαμβάνει κάποιον νέο έως 25 ετών με βασικό μισθό 592 ευρώ λοιδορήθηκε σε τέτοιο βαθμό από συνδικάτα, κόμματα και μερίδα του Τύπου, που ουσιαστικά, αν δεν παρέμεινε ανενεργός, σίγουρα δεν αποτέλεσε βασική επιλογή. Αποτέλεσμα των συνδικαλιστικών και των άλλων αντιδράσεων ήταν η περαιτέρω εκτίναξη του ποσοστού της ανεργίας των νέων αφενός και η μαύρη ανασφάλιστη εργασία αφετέρου. Έτσι, τα θύματα της προπαγάνδας και του συνδικαλιστικού ακτιβισμού ήταν φυσικά οι νέοι.
Η γενιά Υ μεταναστεύει
Πριν από μερικά χρόνια η απόκτηση ενός πτυχίου, μεταπτυχιακού και κυρίως διδακτορικού τίτλου αποτελούσε βέβαιο εισιτήριο εισόδου στην αγορά εργασίας. Τώρα οι συνθήκες έχουν αντιστραφεί απόλυτα. Αυτό που περιμένει έναν νέο πτυχιούχο μετά την αποφοίτησή του είναι η ανεργία, η υποαπασχόληση ή η ετεροαπασχόληση. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Η γενιά Υ –εργαζόμενοι ηλικίας μεταξύ 20 και 35 ετών– μετακινείται προς αναζήτηση δουλειάς σε χώρες της Ευρώπης αλλά και σε αναπτυσσόμενες οικονομίες. Όπως εξηγεί στην «F.S.» η κ. Κατερίνα Φλάκα, συντονίστρια του δικτύου EURES στην Ελλάδα (δίκτυο της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Απασχόλησης που δραστηριοποιείται και εποπτεύεται από τον ΟΑΕΔ), «βασικό κριτήριο για την επιλογή μιας χώρας από έναν νέο είναι η γλώσσα. Όσοι μιλάνε γερμανικά σαφώς θα επιλέξουν τη Γερμανία ή την Αυστρία, αλλά και σκανδιναβικές χώρες. Άλλοι βασικοί παράγοντες είναι οι κλιματολογικές συνθήκες, οι εργασιακές συνθήκες και οι προοπτικές που δίνει μία εργασία. Δυνατές αγορές αυτή τη στιγμή, στις οποίες δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας, είναι η Γερμανία (κυρίως στον ιατρικό κλάδο, στον τουριστικό τομέα, στους μηχανολόγους μηχανικούς, στους αποφοίτους πολυτεχνικών σχολών και στους νηπιαγωγούς), η Σουηδία, η Δανία, η Νορβηγία και η Ολλαδία». Η κ. Φλάκα παρατηρεί ότι «σαφώς υπάρχει αύξηση των ανθρώπων που προσεγγίζουν το δίκτυο προς αναζήτηση εργασίας, ακόμα κι αν τελικά δεν καταλήξουν σε αυτή την επιλογή».
Διώχνοντας τους καλύτερους
Η δρ. Κατερίνα Πανοπούλου εδώ και περίπου ένα μήνα εργάζεται στην αεροδιαστημική βιομηχανία OHB στη Βρέμη. Με σπουδές μηχανολόγου μηχανικού στο ΕΜΠ, μεταπτυχιακό στο International Space University στο Στρασβούργο και διδακτορικό με αντικείμενο την ανάλυση και δοκιμή αεροδιαστημικών κατασκευών στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος και στο εργαστήριο τεχνικής μηχανικής του Πανεπιστημίου Πατρών, αποτέλεσε ελκυστική επιλογή πολλών εργοδοτών διαφόρων χωρών της Ε.Ε. Όπως εξηγεί στην «F.S.», «η διαφορά με την Ελλάδα είναι ότι στο εξωτερικό οι επιχειρήσεις αναζητούν μεθοδικά άτομα με εξειδικευμένες γνώσεις στο αντικείμενο που τους ενδιαφέρει, πληρώνοντας υψηλούς μισθούς και παράλληλα επενδύοντας στα άτομα τα οποία θεωρούν ότι μπορούν να στελεχώσουν τις επιχειρήσεις τους». Ενδιαφέρον σίγουρα παρουσιάζει ο μεθοδικός τρόπος επιλογής ενός εργαζομένου σε άλλες χώρες της Ε.Ε. Η κ. Πανοπούλου έστειλε μέσω διαδικτύου βιογραφικό σημείωμα και στη συνέχεια χρειάστηκε να περάσει από δύο συνεντεύξεις, μία τηλεφωνική μίας ώρας και μία προσωπική διάρκειας δύο ωρών. Μια επιχείρηση στο εξωτερικό είναι διατεθειμένη να επενδύσει σε χρόνο και σε χρήμα προκειμένου να βρει τους καλύτερους για να στελεχώσει τις θέσεις που χρειάζεται. Είναι ενδεικτικό ότι ο πρώτος μισθός που της προσφέρθηκε είναι τριπλάσιος σε σχέση με τις προσφορές στην Ελλάδα. Και χωρίς τη λογική του βύσματος. «Παντού υπάρχει αυτή η λογική. Η διαφορά όμως είναι αφενός μεν ότι τέτοια φαινόμενα είναι πολύ πιο περιορισμένα στο εξωτερικό σε σχέση με την Ελλάδα, αφετέρου δε, ακόμα και όταν συμβαίνουν, δεν γίνονται προκλητικά και απροκάλυπτα όπως στη χώρα μας». Όσον αφορά το κόστος ζωής για έναν νέο στο εξωτερικό, «είναι πολύ χαμηλότερο σε συνάρτηση και με το μισθό που παίρνει ένας εργαζόμενος. Όλα είναι ένας φαύλος κύκλος. Υπάρχουν νέοι στην Ελλάδα με πολλά προσόντα, στους οποίους θα μπορούσε να επενδύσει, ιδίως σε τομείς νέων τεχνολογιών. Αυτό θα βοηθούσε στην ανάπτυξη της χώρας μας, η οποία τώρα είναι καθηλωμένη. Αυτή τη στιγμή εδραιώνονται επιχειρήσεις στο εξωτερικό με δυναμικό που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί στην Ελλάδα και να συμβάλει στην ανάπτυξη».
Ανεργία ανάλογα με τη μόρφωση
Σύμφωνα με τα στοιχεία της τελευταίας τριμηνιαίας έρευνας της ΕΛΣΤΑΤ, το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας παρατηρείται σε όσους δεν έχουν πάει καθόλου σχολείο (35,8%), ενώ ακολουθούν τα άτομα που έχουν απολυτήριο μέσης εκπαίδευσης και τα άτοµα µε πτυχία ανώτερης τεχνολογικής επαγγελµατικής εκπαίδευσης (26%). Σύμφωνα με τα καταγεγραμμένα στοιχεία, τα χαµηλότερα ποσοστά παρατηρούνται σε όσους έχουν διδακτορικό ή µεταπτυχιακό (12,9%) και στους πτυχιούχους της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης (16,2%). Υπάρχει ωστόσο μία θεωρητική εξήγηση για το μικρό ποσοστό ανεργίας που καταγράφεται στους κατόχους μεταπτυχιακού ή διδακτορικού τίτλου, η οποία έχει να κάνει με το γεγονός ότι αυτά τα άτομα δεν εργάζονται από επιλογή μέχρι να βρουν εργασία ανάλογη των προσόντων τους, ενώ ως επί το πλείστον δεν εγγράφονται στον ΟΑΕΔ. Επομένως, εκτιμάται ότι η πραγματική ανεργία σε αυτούς είναι πολύ μεγαλύτερη.
Σαρκασμός στο διαδίκτυο
Την κουλτούρα του ρουσφετιού, της ήσσονος προσπάθειας, του βολέματος σε ένα υπερτροφικό Δημόσιο, που δανείζεται για να πληρώνει υπαλλήλους που μπαίνουν από το παράθυρο, σατιρίζουν οι πιτσιρικάδες στο διαδίκτυο, ενώ ψάχνοντας κανείς στο Τwitter τους όρους #anergia, #neoi, @anergos, ανακαλύπτει το σαρκασμό με τον οποίο αντιμετωπίζουν την κατάσταση: «Τι κι αν είμαι 25, γύρισα στην εποχή των 15, που περίμενα γιορτές και γενέθλια για να μου δώσουν χαρτζιλίκι», «1 στους 2 μπορεί να κάνει όνειρα», «Λίγο ακόμα και φτάνουμε το στόχο ένας εργαζόμενος ανά οικογένεια», «Κάποιος βρήκε δουλειά και τον βάλανε στο μουσείο ως έκθεμα». Τα σχόλια πολλά και καυστικά, ενώ ο σαρκασμός συχνά στρέφεται και προς τους ίδιους τους πολίτες, που με τη διαφθορά, τα «μαϊμού» επιδόματα και τις παρανομίες οδήγησαν τη χώρα στη σημερινή της κατάσταση. Γράφει κάποιος στο Τwitter: «Γεια σας, θα ήθελα να ανανεώσω την κάρτα ανεργίας της γυναίκας μου. Πού είναι η ίδια; Δεν μπορεί να σας μιλήσει τώρα, είναι στη δουλειά».
«Όταν η ανεργία ξεπεράσει το 25%, δεν υπάρχει ευρώ στην Ελλάδα. Η ανεργία θα μας βγάλει εκτός ευρώ» έλεγε πέρυσι το Νοέμβριο, σχεδόν ένα χρόνο πριν, ο Μίμης Ανδρουλάκης από το βήμα της Βουλής. Τώρα είμαστε στο 25,1%, κι όμως παραμένουμε εντός. Το ερώτημα είναι: για πόσο;
0 Σχόλια